Tarih, hatalarla şekillenir ve bazen bir millet, hatalarını fark ettiğinde artık çok geçtir. 2020 Karabağ Savaşı, yalnızca bir askeri çatışma değil, stratejik düşüncenin, diplomatik zekânın ve teknolojik üstünlüğün sınandığı bir meydan muharebesiydi. Ermenistan, cephede değil, aslında yıllar önce masada, sokakta, ekonomide ve diplomaside kaybetmişti.
“Savaşı kaybedenler, aslında savaşa yanlış hazırlanmış olanlardır!”
@stratejivefikirler
Peki, Ermenistan bu savaşı neden kaybetti? Neden umduğu destekleri bulamadı? Gelin, madde madde derinlemesine inceleyelim.
1. KÖHNEMİŞ ASKERİ DOKTRİN VE TEKNOLOJİK ÇÖKÜŞ
Ermenistan, Sovyet tarzı statik savunma anlayışına sahipti. Eski tanklar, mevziler ve klasik piyade birlikleriyle 21. yüzyılın yüksek teknolojiye dayalı savaşına girmeye çalıştı. Oysa Azerbaycan, dron savaşına yatırım yaparak hava üstünlüğünü ele geçirdi. Türkiye’den aldığı Bayraktar TB2’ler ve İsrail’den tedarik ettiği kamikaze dronlar, Ermenistan’ın eski Sovyet tanklarını tek tek avladı.
“Yeni savaşlar, eski kafayla kazanılmaz!”
@stratejivefikirler
Sonuç: Ermenistan, cephenin her noktasında darmadağın oldu. Hava üstünlüğü kaybolunca kara birlikleri, Azerbaycan’ın yüksek hassasiyetli saldırılarına karşı savunmasız hale geldi.
2. RUSYA’NIN BEKLENEN DESTEĞİ GELMEDİ – NEDEN?
Ermenistan, en büyük stratejik hatasını burada yaptı: Rusya’nın koşulsuz desteğini alacağını düşündü. Oysa:
- Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ): Rusya, Ermenistan’ı bu ittifaka dâhil etmişti ama Karabağ, Ermenistan’ın tanınmış sınırları içinde olmadığı için Rusya’nın doğrudan askeri müdahalesi hukuki olarak mümkün değildi.
- Paşinyan’ın Batı’ya Yakınlaşma Hamlesi: 2018’de Ermenistan’da “Kadife Devrim” yaşandı ve Batı yanlısı Nikol Paşinyan iktidara geldi. Paşinyan’ın Rusya karşıtı açıklamaları, Moskova’da hoşnutsuzluk yarattı. Putin, kendisine sırt çeviren bir Ermenistan lideri için Azerbaycan’ı karşısına almak istemedi.
- Azerbaycan-Rusya Ekonomik İlişkileri: Rusya, Azerbaycan ile büyük doğal gaz ve petrol projelerinde iş birliği içindeydi. Ermenistan için bu ekonomik kazançtan vazgeçmek istemedi.
“Sırtını verdiğin dağ, senin için yıkılacaksa, onun gölgesinde saklanamazsın!”
@stratejivefikirler
Sonuç: Ermenistan, Rusya’dan doğrudan askeri destek alamadı. Putin, savaşı izledi, dengeleri korudu ve ancak savaş bitmek üzereyken devreye girerek Azerbaycan’ın lehine sonuçlanacak bir ateşkesi sağladı.
3. FRANSA’NIN SÖZLERİ HAVADA KALDI – NEDEN?
Fransa, Ermenistan’a en büyük sözleri veren ülkelerden biriydi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan’a siyasi destek vererek Azerbaycan’a karşı kınamalar yayınladı. Ancak:
- NATO içindeki denge politikaları: Türkiye bir NATO ülkesi olarak Azerbaycan’a açık destek veriyordu. Fransa’nın NATO içinde Türkiye’yle doğrudan bir askeri çatışmaya girmesi imkânsızdı.
- Azerbaycan’ın Avrupa enerji tedarikindeki rolü: Avrupa, Rus gazına bağımlılığı azaltmak için Azerbaycan gazına yöneliyordu. Bu nedenle Fransa, enerji güvenliğini tehlikeye atamazdı.
- Sembolik Kınamalar, Gerçek Eylemler Değil: Macron, Ermenistan için konuşmalar yaptı ama hiçbir somut adım atmadı.
“Sana söz verenler, çıkarları değişince sessiz kalır!”
@stratejivefikirler
Sonuç: Ermenistan, Batı’nın yalnızca kınamalarla yetindiğini gördü. Fransa’nın vaatleri gerçeğe dönüşmedi.
4. İRAN’IN TARAFSIZLIĞI – NEDEN?
İran, geleneksel olarak Ermenistan’a destek verirdi ama bu kez sessiz kaldı. Sebepler:
- Güney Azerbaycan Faktörü: İran, kendi topraklarında 30 milyondan fazla Azerbaycan Türkü barındırıyor. Ermenistan’a açık destek vermek, İran’daki Türkleri ayağa kaldırabilirdi.
- Türkiye ve Azerbaycan’ın Güçlü Müttefikliği: İran, bölgedeki güç dengelerini bozmak istemedi ve Ermenistan’a doğrudan yardım etmedi.
- İran-Ermenistan Ticari Bağları Yetersizdi: Ermenistan, İran için büyük bir ekonomik ortak değildi. O yüzden İran, riske girmek istemedi.
“Bir devlet, komşusunun öfkesinden korkuyorsa, uzak diyarlara güvenemez!”
@stratejivefikirler
Sonuç: İran, Ermenistan’ı diplomatik olarak yalnız bıraktı.
5. EKONOMİK ÇÖKÜŞ VE SAVAŞI FİNANSE EDEMEME
Ermenistan, ekonomik olarak Azerbaycan ile yarışabilecek durumda değildi.
- Azerbaycan, petrol ve doğalgaz zenginiydi. Türkiye ve İsrail’den modern silahlar satın aldı.
- Ermenistan ise yıllardır ekonomik kriz içindeydi. Silah ve mühimmat tedarikinde zorluk yaşadı.
- Savaş sırasında Azerbaycan, her gün yüzlerce mühimmat kullanırken, Ermenistan birkaç hafta içinde stoklarının tükendiğini gördü.
“Paran yoksa silahın olsa bile savaşamazsın!”
@stratejivefikirler
Sonuç: Ermenistan savaşın mali yükünü taşıyamadı ve çöktü.
SONUÇ: ZİHNEN KAYBEDİLEN SAVAŞ, CEPHEDE KAZANILAMAZ!
Ermenistan, askeri olarak yenildi ama bu, yıllar öncesinden gelen bir zihniyet çöküşünün sonucuydu. Yanlış müttefiklere bel bağladı, savaşın doğasını kavrayamadı ve teknolojik üstünlüğü göz ardı etti.
“Kazananlar, savaş başlamadan önce kazanır!”
@stratejivefikirler
Karabağ Savaşı, sadece bir bölgenin değil, bir zihniyetin yıkılışıydı. Gelecekte benzer hatalara düşmemek için herkesin bu savaştan ders çıkarması gerekiyor. Çünkü savaşlar sadece cephede değil, kafalarda kazanılır!
Gürkan KARAÇAM









