Tarihte fetih kılıçla başlardı, haritayla biterdi. Günümüzde ise kılıç görünmez; harita kılıfındaki psikolojik harp, zihinleri suskunlaştırır. Çünkü artık çağın gerçek haritası ekrandadır, kâğıtta değil. Ve ekranlar, hakikatin değil, hedeflenen algının coğrafyasını çizer.
“Haritayı çizen, gerçeği de yeniden yazar.”
@stratejivefikirler
ABD: Algıyı Haritayla Programlayan “Süper” Kodlayıcı
ABD, modern çağın kartografik yazılımıdır. Google Maps, Apple Maps, Bing Maps gibi dijital platformlar, sadece yön değil yönelim belirler. Orada yer alan her sınır, sadece coğrafyayı değil; zihniyetleri de biçimlendirir.
ABD, harita üzerinden;
• Irak ve Suriye’nin kuzeyinde bir “Kürt koridoru” inşasını görsel olarak meşrulaştırır.
• KKTC’yi “belirsiz bölge” olarak grileştirir.
• Karabağ’ı “tartışmalı alan” diye sunarak, Ermenistan lehine zihin alanı yaratır.
• Türkiye’nin bazı stratejik bölgelerinde, yerel isimler yerine etnik referanslı tanımlamalara yer verir.
“Haritada görünmeyen, dünyada da görünmez olur.”
@stratejivefikirler
Bu bir kaza değil, kodlanmış bir niyettir. ABD merkezli düşünce kuruluşu RAND Corporation, 2019 tarihli raporunda şunu açıkça ifade eder:“Zihinler, sınırlardan önce değiştirilmeli. Harita, savaşsız bir bölünmenin en stratejik zeminidir.”(RAND, Overextending and Unbalancing Russia, 2019)
İngiltere: İmparatorluğun Hayalet Haritası
İngiltere haritayı savaş alanı değil, psikolojik miras olarak kullanır. Kolektif hafızayı şekillendirmek için “eski sınırlar, yeni vizyon” sloganıyla haritalar üretir.
En dikkat çeken taktikleri şunlardır;
• “Commonwealth Haritaları” ile İngiltere’yi hâlâ dünyanın kalbi gibi sunarak,
• Orta Doğu’daki Sykes-Picot mirasını “alternatif barış çözümleri” gibi yansıtarak,
• Osmanlı sonrası oluşan haritaları revizyonist bakışla tartışmaya açarak.
“Bir harita, zamanın mürekkebiyle yazılır; ama niyetin mürekkebi görünmezdir.”
@stratejivefikirler
İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Chatham House, bu stratejiyi şöyle tanımlar:“Bir ulusun geleceğini konuşmak istiyorsanız, önce geçmiş haritalarını tartışmaya açın.”
Bu Haritalar Ne Yapıyor? Zihinsel Erozyonun Kodları
1. Gerçeği tartışmalı hâle getiriyor. Harita üzerinden egemenlik değil, belirsizlik üretiliyor.
2. Yeni nesle farklı bir dünya sunuyor. Haritada ne görünüyorsa, zihin de onu ‘doğal’ sayıyor.
3. Kültürel hafızayı eritiyor. Anadolu’daki Türk kimliği yerine “etnik yama” stratejisi uygulanıyor.
“Zihinlerde sınır silinirse, toprakta da silinmesi kaçınılmazdır.”
@stratejivefikirler
Peki, Türkiye Ne Yapmalı? Zihinleri Geri Kazanmak İçin…
1. Harita Okuryazarlığı Eğitimi
• İlkokuldan itibaren çocuklara, haritaların nasıl bir algı aracı olduğu öğretilmeli.
• Alternatif harita okuma dersi konulmalı.
2. Ulusal Harita Platformları Kurulmalı
• Türkiye’nin stratejik harita hizmetleri sadece NATO merkezli değil, yerli dijital haritalar üzerinden yürütülmeli.
• TSK ve MEB’in ortak çalışmasıyla kültürel, tarihî ve stratejik katmanlı milli haritalar üretilmeli.
3. Harita Diplomasisi Başlamalı
• Uluslararası platformlarda sınır hataları ya da algı operasyonlarına karşı resmî itiraz mekanizmaları kurulmalı.
4. Stratejik Harita Enstitüsü Kurulmalı
• Haritalar üzerinden yürütülen psikolojik operasyonları analiz edecek, algoritmik harita müdahalelerini deşifre edecek bir kurum oluşturulmalı.
• Bu enstitü, aynı zamanda yabancı haritalarda Türkiye’nin temsiliyetini denetleyecek yapıda olmalı.
“Kâğıt üzerindeki sınırı silmek kolaydır, zor olan onu zihinlerden silmektir.”
@stratejivefikirler
Harita, Zihin İşgalinin En Sessiz Silahıdır
Bu bir savaş değilmiş gibi görünür. Çünkü kurşun yoktur, kan yoktur. Ama vardır: Sessizce kaydırılan sınırlar, sönümlenen ulusal hafıza, içi boşalan aidiyet…
“Savaş bazen bir noktayla başlar; yanlış konmuş bir harita noktasında…”
@stratejivefikirler
Gürkan KARAÇAM
#harita #ingiltere #abd #türkiye
Gürkan KARAÇAM 
Yorum bırakın